سیولیشه

نشریه اختصاصی شعر نیمایی

سیولیشه

نشریه اختصاصی شعر نیمایی

یدالله رویایی / علی سرهنگی


.
من از دوستت دارم
از تو سخن از به آرامی
از تو سخن از به تو گفتن
از تو سخن از به آزادی
وقتی سخن از تو می‌گویم
از عاشق از عارفانه می‌گویم
از دوستت دارم
از خواهم داشت
از فکر عبور در به تنهایی
من با گذر از دل تو می‌کردم
من با سفر سیاه چشم تو زیباست
خواهم زیست
من با به تمنای تو خواهم ماند
من با سخن از تو
خواهم خواند
ما خاطره از شبانه می‌گیریم
ما خاطره از گریختن در یاد
از لذت ارمغان در پنهان
ما خاطره‌ایم از به نجواها
من دوست دارم از تو بگویم را
ای جلوه از به آرامی
من دوست دارم از تو شنیدن را
تو لذت نادر شنیدن باش
تو از به شباهت از به زیبایی
بر دیده تشنه‌ام تو دیدن باش
.
وقتی خبر پیچید ؛کوتاه و سریع و تلخ ودرعین حال کمی ناباورانه و مشکوک بود و احتمال جعلی بودن و تکذیب هم داشت ....... چهارسال پیش بودکه خبررسید : یدالله رویایی شاعر و ادیب سرشناس ایرانی درغربت پاریس درگذشت. رویایی، شاعر نامدار معاصر ایرانی و از آغازگران سبک «شعر حجم» در ادبیات فارسی در ۹۰ سالگی در پاریس درگذشت.آقای رویایی از پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در تبعیدی خودخواسته در پاریس زندگی می‌کرد و گفته بود «هر وقت آزادی به ایران برگردد من هم بر‌می‌گردم.»...او ۲۳ سپتامبر در گورستان پرلاشز، فرانسه با مشایعت خانواده و دوستدارانش به خاک سپرده شد.سنگ قبر رویایی نزدیک به سنگ قبر چندتن از نویسندگان سرشناس ایرانی از جمله صادق هدایت، رضا دانشور و غلامحسین ساعدی (گوهر مراد) است.
.
رویایی سردمدار شعر حجم ۱۷ اردیبهشت ۱۳۱۱ در دامغان به دنیا آمد. این شاعربرجسته اولین شعر‌های خود را در ۲۲ سالگی نوشت و در مجلات آن زمان با نام مستعار «رؤیا» منتشر کرد، و هم زمان به تحصیلات خود در رشته حقوق سیاسی در دانشکده حقوق دانشگاه تهران تا اخذ درجه دکترای حقوق بین‌الملل عمومی ادامه داد.وزارت فرهنگ فرانسه سال ۲۰۰۱ نشان شوالیه هنر و ادب را به رویایی اهدا کرد. اما او که بیش از نیمی از عمر خود را در تبعیدی خودخواسته یا مهاجرت بوده، شهسوار کدام سرزمین بود؟
.
از شاعرانی که پس از نیما یوشیج پایه‌های شعر معاصر ایران را مستحکم کردند فقط یدالله رویایی باقی مانده است. شاعری متفاوت با هم‌نسلان تاثیرگذار خود و یکی از تاثیرگذارترین آن ها که در نودو دو سالگی هم چنان جوان و تازه بود.کتاب‌های شعر منتشر شده او بر جاده‌های تهی، شعر‌های دریایی، دلتنگی‌ها، از دوستت دارم، لب ریخته‌ها، هفتاد سنگ قبر، منِ گذشته: امضا، در جستجوی آن لغتِ تنها هستند.
.
رویایی حدود بیست وسه  سال پیش در گفت‌وگویی که به دلایلی ناتمام ماند، ردی از کودکی و نقش مادرش در شکل‌گیری درک او از زبان ارائه داد: مادر من اهمیت زیادی به حرف زدن و درست حرف زدن و به کلمه می‌داد. شاهزاده‌ی مومن و مقدسی بود که حافظه‌اش پر از شعرهای نظامی و حافظ و قصه‌های دیگر بود. یعنی در تربیت خود او هم حضور زبان اهمیت کمی نداشت. بنابراین اولین حشر و نشرهای من با کسانی بود، در میان خواهران و برادرانی بود، که آن ها هم همان اهمیت را به کلمه می‌دادند که من می‌دادم. یعنی من در میان گروهی بزرگ شدم که کلمه برای آن ها مثل نان بود و مثل نماز بود.
.
رویایی سال ۱۳۴۰ در نشستی که گرداننده آن ذبیح‌الله صفا بود سخنرانی در دفاع از شعر آوانگارد را زیر عنوان "فرم و محتوا" بر عهده داشت؛ در تقابل با طرفداران شعر کهن و نوگرایان متاثر از نیما...رویایی را می‌توان شوالیه شعر معاصر ایران دانست و آن گونه که او شعر را فهم می‌کند: شوالیه وادی کلمه ...این سخنرانی در جلسه ماهانه مجله "راهنمای کتاب" که به ابتکار احسان یارشاطر منتشر می‌شد برگزار شد. متن سخنرانی رویایی همان زمان در این مجله و سال ۱۳۵۷، در کتاب "هلاک عقل به وقت اندیشیدن" هم منتشر شده که مجموعه‌ای از مقاله‌ها و سخنرانی‌های شاعر است و رضا همراز گردآوری کرد.سخنان رویایی جوان در این نشست را می‌توان بسیار جسورانه و هوشمندانه ارزیابی کرد که سکوی پرش او برای دهه‌های بعدی را به روشنی ترسیم می‌کند.رویایی در این سخنرانی در رد یکی از مهم‌ترین اتهام‌های کهن‌گرایان درباره عناد نوگرایان با میراث شعر قدیم می‌گوید: «باید این اوراق کهن را (که می‌خواهیم بدان فخر بفروشیم) در کنار نگهداریم و ورق تازه‌ای بر آن بیفزائیم و با کاری تازه و کاملا جدا از آن، آن را توانگر کنیم.»