تلخ/امیر دادویی

تلخ تلخم شبیه شعری هجو

که سه تاری از آن نمیگذرد

شده ام ایستگاه متروکی

که قطاری از آن نمیگذرد

پشت این پیله های تنهایی

میرود باسکوت فانوسش

کوچه ی خاطرات سوزنبان

هیچ ..یاری ..از آن نمیگذرد

یک نفس می دوم کنار خودم

تاکه ازخود عقب نمانم من

مثل یک کوره راه بن بستم

که سواری از آن نمیگذرد

حفره ی وهم در دل یک کوه

شب یک استغاثه در تردید

پرم از آشیانه ی خفاش

هیچ ساری از آن نمیگذرد

غزلی در گلوی پاییزم

کوچه گردی نفس نفس تنها

من همان برگ چرک تقویمم

که بهاری از آن نمیگذرد

شبحی در تناقض دیروز

روبروی دوخط فراموشی

آه.. آیینه هم شدم اما

جز غباری از آن نمی گذرد

باد در کوچه ی اذان پیچید 

روی گلدسته های آبی رنگ

سفره های حرام افطارم

روزه داری از آن نمیگذرد

#امیر_دادویی

هفت دلیل برای کتاب‌خوانی/ ماریو بارگاس یوسا

ماریو بارگاس یوسا، برنده‌ی نوبل ادبیات ۲۰۱۰ و از مشهورترین نویسندگان آمریکای لاتین، در سخنرانی اخیر خود هفت دلیل برای لزوم مطالعه‌ی کتاب و داستان برشمرده است: ۱. کتاب‌های خوب، بلندپروازی انسان را تحریک می‌کنند. یادگیری سواد خواندن مهم‌ترین اتفاق زندگی من بود و حرفه داستان‌گویی من هم زاده همین مهارت است. هیچ دلیل مشهودی برای به سرانجام رساندن یک رمان خوب وجود ندارد، اما ادبیات همیشه تاثیر خودش را روی خواننده می‌گذارد؛ این شاید به شکل یک حس رضایت‌مندی باشد و یا تغییر به سمت خوبی‌ها. هر حسی که باشد،‌ زندگی آدم‌ها با مطالعه کتاب غنی می‌شود. ۲. ما با خواندن کتاب‌های خوب، در پنهانی‌ترین وجوه شخصیت انسانی‌مان به حس نزدیکی با یک فرهنگ می‌رسیم. خواندن، همان‌طور که‌ غرایز، شور و احساسات‌،‌ رفتارهای‌مان را تعریف می‌کنند، مطالعه روانشناسی ما را غنا می‌بخشد. ۳. ادبیات بهترین سلاح در مقابل تعصب است. به نظر من کتاب‌های خوب، بهترین دفاع در برابر عقاید تحریف‌شده‌ مردمِ زبان‌ها، باورها و رسوم مختلف است. با وجود تمام این تفاوت‌ها، آن‌چه مشترکا بین همه زنان و مردان با پیشینه مختلف حکم می‌راند، از همه چیز مهم‌تر است؛ چون همه ما انسانیم و همه ما از سوی مشکلات و موانع مشابه به چالش کشیده می‌شویم؛ مشکلاتی که باید برای زنده ماندن و زندگی کردن بر آن‌ها غلبه کنیم. ۴. ادبیات دشمن طبیعی همه دیکتاتوری‌هاست. ادبیات نارضایتی را در جهان رشد می‌دهد و خواندن حس امید و آرزوی داشتن جامعه‌ای بهتر را در درون شهروندان به وجود می‌آورد؛ جایی که مردم بتوانند رویاهای خود را آزادانه دنبال کنند. وقتی یک نفر مطالعه می‌کند، رویکردی انتقادی پیدا می‌کند تا واقعیت را به دنیای کتاب‌ها نزدیک کند. ادبیات میل درونی برای تغییر دادن و ایستادن مقابل سلطه را که از گهواره تا گور سعی در کنترل ما دارد، بیدار می‌کند. کتاب خوب خواندن راهی برای مجهز شدن در بحبوحه اعتقادات و روبه‌رو شدن با هرچه نادرستی در جهانی است که در آن زندگی می‌کنیم. راهی که از آن طریق بتوانیم در جهت تغییر جهان بکوشیم و آن را به دنیای تخیلاتی که با وجود کاستی‌ها و محدودیت‌های‌مان خلق کرده‌ایم، ‌ نزدیک کنیم. ۵. مطالعه بهترین نوع سرگرمی است. حتی وقتی کلمات با هم ترکیب می‌شوند، رنگ و بویی جادویی به خود می‌گیرند و دریچه‌ای می‌شوند برای زندگی کردن تجربیات دیگر... ۶. خواندن شالوده تربیت کردن انسان‌های آزاد است. در جوامع آزاد، مفهومی وجود دارد مبنی بر این که مطالعه یک سرگرمی و لذت است که می‌شود آن را از تجربه کلی زندگی افراد حذف کرد. به نظر من این اشتباه بزرگی است؛ نبود آزادی در ابعاد مادی، روحی و فرهنگی، زندگی افراد و کل جامعه را از هم می‌پاشاند. من فکر می‌کنم کتاب‌های خوب امید به تغییر زندگی و این را که جوامع روزی به تمام این محدودیت‌ها غلبه می‌کنند و جوامعی عادلانه‌تر به وجود می‌آیند، ارتقا می‌بخشد. جوامعی به وجود می‌آیند که به دنیاهای تخیلی ما نزدیک‌تر هستند. اشیاء واقعی از درون کتاب‌های خوب سربرمی‌آورند و رنگ و بوی واقعیت به خود می‌گیرند. ۷. مطالعه کتاب‌های خوب آدم‌های بهتری از ما می‌سازد. ما باید فرزندان‌مان را قانع کنیم که خواندن مسلما لذتی خارق‌العاده است اما در عین حال بهترین راه برای بهتر شدن. مطالعه راهی است برای آمادگی بیشتر در مواجهه با چالش‌هایی که در تمام طول عمر ما حضور دارند. انتشارات یاس بخشایش [e-mail]

داغ عشق/ سید مرتضی معراجی

آن دل که بود با غم و درد آشنا دل است

ور نه بدون غم ، دل ِ تنها کجا دل است

آن هم نه هر غمی ، دل اگر داشت درجهان

تنها غمی که می دهد آن را خدا دل است

در ماجرای ِ عشق و شکیبایی اش به جِدّ

آن دل که زبتدا بُده تا انتها دل است

دل را مَحَک بُود غم اگر نه کجا دلی

تنها به صِرفِ این که کند ادعا دل است

هم آن دلی که بوده ز اهل ِ صفا و صدق

هم آن دلی که کرده به عهدش وفا دل است

عهدی که گفت با تو : « اَلَستُ بربّکم...»

بودت دل ار ز زُمره یِ «قالوا بلی» دل است

باری ، ز روزگار ِ ازل تا شب ِ ابد

دانی کدام دل به یقین ـ هان دلا ـ دل است؟

تنها دلِ حسین(ع)که با عترت ِ رسول (ص)

جان برده تا به معرکه ی ِ کربلا دل است

نازددلم به داغ ِ غمت یابن فاطمه(س)

کآن دل که نیست با غم و داغت کجا دل است؟

گرچه نبوده جان و تنم در رکاب ِ تو

امّا به یادت ای شه ِ مُلک ِ ولا دل است

ما را یقین بُوَدکه به هر جا و هر زمان

آن دل که هست با تو در آن ماجرا دل است

### 

آمد دوباره ماه ِ محرّم ، اگر چه خود

دل پُر ز داغ ِ اوست هر آئینه تا دل است

تنها نه نو شود به دو روزی ز سال غم

تا یاد ِ اوست با دلم اندوه با دل است

### 

عاشق نباشد آن که دلش پر ز داغ نیست

داغ است و عشق و دل ، دل اگر هان و ها دل است

در سوگ ِ آن عزیزِ خدا ، مدعی ِ عشق

گر خون شود دلش چو دل ِ مرتضی دل است

16-17/4/71

6و7 محرم 1413

هیچکس خدا نیست /قاسم مظاهری

  «الملک یبقی مع الکفر ولا یبقی مع الظلم

والا پیام دار محمد

گفتی که یک دیار

هرگز به ظلم و جور نمی ماند

بر پا و استوار

آنگاه

تمثیل وار کشیدی عبای وحدت

بر سر پاکان روزگار

والا پیام دار محمد

در تنگ پر تبرک آن نازنین عبا

دیرینه ای محمد

جا هست بیش و کم

آزاده را که تیغ کشیده ست بر ستم

والا پیام دار محمد»

.....کلماتی از سیاوش کسرایی با موسیقی اسفندیار منفردزاده و صدای جاودان فرهاد؛ تا آنجا که پیداست هر سه هنرمند هیچوقت خودشان را چندان مذهبی معرفی نکرده‌اند، و بیشتر تمایل به مارکسیست داشتند، لااقل از شاعر و آهنگساز خیالمان راحت است، اما اینکه پس چرا این کار خلق شد سوالی جالب و قابل واکاوی است. آنگونه که آهنگساز اثر می‌گوید متن کار را جناب کسرایی ۲۲ بهمن سال ۵۷ برای او می‌خواند، کاری که تازه سروده بوده و شاعر در این مکالمه به در پیش بودن میلاد پیامبر در آخر هفته نیز اشاره می‌کند، پس از جلب نظر موافق آهنگساز و با خوانش فرهاد چند روز بعد و در روز میلاد اثر آماده و از رادیو پخش شد. حالا خود شعر چه می‌گوید و آهنگساز اثر چه می‌گوید: اول نقل قول جناب منفردزاده را بخوانیم که در گفتگو با شبکه من و تو در هشتم مرداد ۹۲ ابراز کرده که حرف اصلی این ترانه این بود: «آیا برای غیرمسلمانان، برای دیگران،‌ آنهایی که تیغ کشیدند بر ستم جا هست یا نه؟ و برداشتی که از بخش اول ترانه (حدیث پیامبر) مبنی بر تأیید اندیشه‌های حاکمیت حاصل می‌شود اشتباه است و ترانه درست نقطه‌ی مقابل این تصور است.» خب بیاییم برای بررسی این ادعا جزییات اثر را موشکافی کنیم نام ترانه وحدت است و پیامش آنگونه که از حدیث آغاز کار برمی‌اید و بند اول ترانه نیز ترجمه این حدیث است وعده پیامبر برای محقق شدن پیروزی بر ظلم است. موسیقی ترانه حس معنوی و مثبتی دارد همانگونه که کلمات ترانه چنین حسی را دارند و کاملا یکدست و منسجم و مثبت هستند. کلام به نقش محوری اسلام در ایجاد وحدت می‌پردازد و می‌گوید همه آنان که با ظلم جنگیدند و عقاید مذهبی یکسانی نیز ندارند می‌توانند زیر پرچم اسلام بیاسایند و اسلام پذیرای همه آزادگان و ظلم ستیزان است. (جا هست بیش و کم) اما زمان انتشار و ارائه این اثر نه دوران ظلم و طاغوت و نه زمان خفقان و اعتراض است که دقیقا در روزگار شادکامی مردم از به نتیجه رسیدن مبارزاتشان و انقلاب است، پس این نظریه که ترانه اعتراضی به وضع موجود باشد رد است و می‌توان گفت این اثر تاکیدی بر مژده پیامبر مبنی بر پایدار نبودن ظلم است و در لفافه می‌گوید که ما (خالقان اثر) جزء آزادگانیم و زیر این عبای وحدت میَتوان جایمان داد و ما را نباید دور انداخت. و نیز با ریزبینی دیگری قیاس امام خمینی را با پیامبر و قیاس انقلاب را با رسالت می‌بینیم. پس می‌توان گفت این کار به نوعی تعریف و تمجید و سفارشی‌ست. تنها نکته‌ای که جناب منفردزاده بتواند به آن تکیه کند و بگوید کار معنا و هدفی غیر از این همه شواهد دارد نوع خوانش کلمه "محمد" از طرف فرهاد است که بیان نام پیامبر بدون پیشوند و پسوند در آن روزگار به نوعی عرف شکنی بود، اما این تکیه گاهی نیست که یک هنرمند بزرگ خانه سخنش را بر آن بسازد و من به عنوان یک تحلیلگر ترانه نمی‌توانم متن و تمام نکات آن را در نظر نگیرم و صرفا به نظر یکی از ۳ضلع خلق این اثر آن هم بعد از گذشت ۳۵ سال و تغییرات دیدگاه های سیاسی و اندیشه ای بسیار تکیه کنم. حالا کاش می‌شد از مغز اصلی خلق این اثر یعنی شاعر ترانه پرسید که هدف او از این گزینش کلمات با بار مثبت و تمجیدی آیا چیزی ست که موسیقیدان ترانه بعد از این همه سال ادعا کرده است.

#قاسم_مظاهری @Ghasemmazahery @Absurdmindsmedia

✅ تکیه / سید قاسم ناظمی

 یکى از توفیق هایم در تجربه هاى شاعرانه دوبیتى هایى است که از زبان مادر براى قربانى کوچک امام حسین، حضرت على اصغر سروده ام.

به برکت حضرتش، این دوبیتى ها مکرر تا به حال با اقبال عمومی مواجه شده اند و قطره اشک محبتى بر چشم مخاطبان نشانده اند.

این روزها که ایام حزن اهل بیت است به فراخور مجال برخى از این دوبیتى ها را به نیت توسل به مقام این شهید بزرگ اینجا منتشر مى کنم و از مخاطبان بزرگوار تمناى دعا دارم:

گل سرخ و گل زرد و گل تر

به این سو لاله، آن سو یاس، پرپر

چه خواهد کرد مادر بعد از این، وای

نمی یابم تو را، ای وای اصغر

.

در آغوشم بخواب ای ناز مادر

بخواب اینجا مزن بال و مزن پر

عزیزم اشک درمان عطش نیست

بهای گریه ات خون است اصغر

#سید_قاسم_ناظمی 

@seyednazemi